Ontwaken in een ander land. Hoe doe je dat? Je staat op, je ontbijt, gaat naar het station en neemt de trein. Eenmaal aangekomen wandel je naar je werk – bij mij de Koningsstraat -, je groet je collega’s, je zet je computer aan en begint op het klavier te tokkelen. Aan het einde van de dag – zo tegen een uur of vijf – ga je naar huis. Eten, wat televisiekijken. Slapen.
En zo gaat het maar door.
Ga zo maar door. Doorgaan. Minstens één keer per week werd door één van de vele hoofdrolspelers – of mensen die zich hoofdrolspeler waanden – in het politieke drama rond de regering Leterme het omgekeerde geopperd: dat het zo niet langer kon doorgaan.
Maar in tegenstelling tot al die boude uitspraken is alles wel degelijk gewoon zijn gangetje gegaan. Burgers werkten en vloekten. Het leven werd duurder. De bevolking armer. En de dames en heren van de Wetstraat maakten er ondertussen een bonje van.
We zullen doorgaan. Ook dat viel even zoveel keren te horen. Vooral dan uit de mond van een premier die – het getuigt bijna van een Middeleeuwse hoofsheid – zowaar bereid was om te sterven voor het vaderland. Al weet hij af en toe niet zo goed welk vaderland dat precies is.
Maar wat wordt het nu? Doorgaan, of niet doorgaan?
Ik kan geen politieke analyses maken. Daarvoor ken ik de politieke pragmatiek te weinig. Het strategische spel kan ik evenmin overzien. Maar als ik de voorspellingen die de politieke commentatoren en proffen vanochtend gaven naast de realiteit van vanavond leg, dan moet ik toch vaststellen dat ook zij er flink naast zaten.
Misschien – het zijn tenslotte ook maar mensen – hoopten zij ook dat de onderhandelaars zouden doorgaan om tot een onderhandelde oplossing te komen. Maar hoe kan dat als de grootste dwarsliggers hun hielen diep in het zand geboord bleven herhalen dat ook zij – zij het dwarsliggend – zouden volhouden tot het bittere eind?
Wat me frappeert is dat er vandaag zo veel kennis en zo veel wijsheid op deze aardbol voorhanden is als het op onderhandelen aankomt. Respectvol communiceren, constructief denken, er bestaan cursussen voor, er zijn handboeken en vooral, er lopen hier een pak ervaringsdeskundigen rond.
Waar zijn die psychologen en teamcoaches, die enablers en motivators, die diplomaten en communicatiespecialisten? Waar is in godsnaam de creativiteit gebleven? Wie heeft zich echt serieus out of the box gewaagd? Wie heeft de moed gehad, het doorzettingsvermogen en de branie?
Wij zijn een land van lafaards. Zware woorden, ik weet het. Maar wie van onze politici heeft de moed gehad om eens het verhaal te vertellen vanuit het standpunt van de ander? Wie heeft het aangedurfd om op die politieke toneel uit zijn of haar rol te vallen en misschien eens echt door de ogen van de ander te kijken? Wie heeft er in al die gesprekken echt geluisterd?
Creatief zijn is blijkbaar beperkt tot de Fabres, de De Keersmaeckers en de Dardennes van deze tijd. Creativiteit is iets voor kunstenaars én ondernemers én reclamejongens én boekhouders. Zolang het er maar niet toe doet. Want echte creativiteit en de openheid en de durf die die vereist daarvan hebben we de afgelopen maanden maar bitter weinig gezien.
In politiek heeft creativiteit geen plaats. Echte creativiteit en dus niet het vernuftig sleutelen aan wetsvoorstellen en goochelen met postjes en cijfers om iedereen en vooral jezelf te plezieren. Creativiteit met ballen. Creativiteit die ertoe doet.
Hier staan we dan. Op de rand van. Tja, van wat?
Wat gaan we nu doen? Zullen we doorgaan tot het bittere eind? Of geloven we echt dat het zo niet verder kan? En zijn we dan ook echt bereid om daar zelf iets aan te doen? Want de verantwoordelijkheid bij een ander leggen, daar boek je geen vooruitgang mee.
Wakker worden in een ander land. Balanceren op de rand van. Het is iets waar ik van droom. Het is een kans, een uitdaging. Ze ligt voor het grijpen.
Zie het als een aanmoediging. Nu moeten we het doen. Jij en ik. Vandaag. Creatief zijn. En het vooral gewoon doen. Van ons land ons land maken. Doorgaan. En samen leven.
Iets anders dan het anders doen kunnen we niet. Gelukkig maar.
